Bir PNG, ancak bazı piksellerinin alfa değeri tam opaklığın altındaysa gerçekten şeffaftır; gri-beyaz kareler görmek tek başına kanıt değildir. Dama deseni, düzenleme programının boş alanı gösterme biçimi olabileceği gibi doğrudan görsele işlenmiş opak piksellerden de oluşabilir. Hızlı bir pratik kontrol için PNG’yi birbirine zıt iki arka planın üzerine yerleştirin. Her iki renk de aynı alanlardan görünüyorsa bu alanlarda şeffaflık vardır. Kareler hiç değişmiyorsa opak pikseller olarak görsele gömülüdür; kısmi şeffaflık içeren belirsiz durumları alfa incelemesiyle ayırt edebilirsiniz.
Dama deseni neden yanıltıcı olabilir?
Görsel düzenleme programları, görünür piksel bulunmayan yerleri çoğunlukla dama deseniyle gösterir. Bu ızgara çalışmanın değil, program arayüzünün parçasıdır. Ancak ekran görüntüsü almak, hatalı dışa aktarmak ya da yanıltıcı bir indirme önizlemesi kullanmak bu kareleri opak pikseller hâlinde dosyaya taşıyabilir. Ortaya çıkan dosyanın uzantısı yine .png olur; fakat gri-beyaz arka planlı sıradan bir dikdörtgen görsel gibi davranır.
PNG bir dosya biçimidir; şeffaflık vaadi değildir. Birden fazla renk türünü destekler ve şeffaflık isteğe bağlıdır. Dosya, renk türüne göre ayrı bir alfa kanalı ya da belirli renklerle ilişkilendirilmiş şeffaflık değerleri taşıyabilir. PNG standardı, gerçek renkli, gri tonlamalı ve indeksli modlarla bunların şeffaflık yöntemlerini açıklar. “PNG-8” ve “PNG-24” gibi dışa aktarma etiketleri ise dosyada mutlaka şeffaf piksel bulunduğunu garanti etmez.
Üstelik bir dosya şeffaflığı desteklediği hâlde bundan yararlanmayabilir. Alfa değeri her pikselde tam opak olan bir RGBA görselde görünür bir şeffaf alan yoktur.
En hızlı yöntem: arka planı iki kez değiştirin
Görseli, altına renkli bir katman ekleyebileceğiniz bir düzenleme veya sayfa tasarım programında açın. Yalnızca tarayıcı sekmesine güvenmeyin. Tarayıcılar şeffaf görselleri çoğu zaman beyaz üzerinde gösterdiği için beyaz piksellerle boş alan birbirinden ayırt edilemeyebilir.
- PNG’nin altında yeni bir katman oluşturup görselde bulunmayan canlı bir pembe, mavi veya başka bir renkle doldurun.
- Bu rengin nesnenin çevresinde ve ayrıntıları arasındaki boşluklarda görünüp görünmediğine bakın.
- Alt katmanı önce siyah, sonra beyaz yapın.
- Ana nesneden çok, boş olduğu iddia edilen alanı izleyin.
Gerçek şeffaflıkta alttaki her yeni renk görünür. Görsele gömülmüş ızgara ise bütün arka planlarda gri-beyaz kalır. Düz beyaz bir fon, beyaz üzerinde fark edilmezken siyah üzerinde hemen ortaya çıkar. Bu nedenle tek değil, iki farklı zeminle kontrol yapmak gerekir.
Örneğin çevresi dama kareleriyle kaplı bir ürün simgesi düşünün. Simgeyi pembe zemin üzerine koyduğunuzda boş kısımlar pembeleşiyor, ürün aynı kalıyorsa şeffaflık vardır. Kareler dâhil tüm dikdörtgen tuval hiç değişmiyorsa gördüğünüz desen dosyanın parçasıdır.
Dört kontrol ve verdikleri sonuç
| Kontrol | Gerçek şeffaflık | Gömülü dama deseni |
|---|---|---|
| Alta renkli katman koymak | Alttaki renk görünür | Izgara alttaki rengi örter |
| Programın şeffaflık ızgarasını kapatmak | Boş yerler tuval rengini alır | Kareler görünmeye devam eder |
| Renge göre seçim yapmak | Boş alanda seçilecek gri-beyaz piksel bulunmayabilir | Izgaranın renkleri ayrı ayrı seçilebilir |
| Alfa kanalını incelemek | Kısmen veya tamamen şeffaf pikseller vardır | Izgara pikselleri tam opaktır |
Teknik açıdan kesin kontrol, piksel opaklığını incelemektir. Şeffaflık bilgisini gösterebilen bir programda alfa kanalına, şeffaflık maskesine veya piksel opaklığı değerlerine bakın. Arayüze ve dosyanın renk türüne göre değişebilmekle birlikte siyah genellikle tam şeffaflığı, beyaz tam opaklığı, gri ise kısmi şeffaflığı temsil eder. Her piksel tam opak olarak gösteriliyorsa bütün tuval opaktır.
Renk seçme aracı da kullanışlı bir ikinci yöntemdir. Düşük toleransla gri karelerden birine tıklayın. Arka plandaki eş renkli kareler seçiliyorsa gerçek gri pikselleri seçiyorsunuz demektir. Aynı işlemi beyaz karelerde tekrarlayın. Bu, desenin gömülü olduğuna güçlü bir işarettir; ancak yumuşatılmış kenarlardaki ara tonlar için ek seçim gerekebilir.
Şeffaflığı kenar halesiyle karıştırmayın
Bazen geniş arka plan gerçekten şeffaftır, fakat nesnenin çevresinde açık veya koyu renkli ince bir iz kalır. Bu durum mutlaka sahte dama deseni anlamına gelmez. Genellikle kenar pikselleri kısmen şeffaftır; renk bilgileri ise önceki mat zeminden iz taşır. Sorun yalnızca belirli arka plan renklerinde belirginleşebilir.
Yakınlaştırıp boş alanın ortasıyla nesne sınırını ayrı ayrı inceleyin. Yeni zemin her yerde görünüyor, yalnızca sınır boyunca ince bir çizgi kalıyorsa dosyada şeffaflık vardır; temizlenmesi gereken kısım kenarlardır. Uygulanabilir çözümler için Şeffaf PNG Kenarlarındaki Beyaz veya Koyu Hale yazısına bakabilirsiniz.
Kısmi şeffaflık; saç, duman, gölge ve yumuşatılmış eğriler için gerekli ve doğaldır. Dolayısıyla doğru soru, bütün kenar piksellerinin tamamen kaybolup kaybolmadığı değil, alttaki rengin son görünüme katkıda bulunup bulunmadığıdır.
Dosya etiketi ve önizleme neyi kanıtlamaz?
.png uzantısı arka planın şeffaf olduğunu göstermez. Dosya adında “transparent” veya “şeffaf” yazması, satış sayfasındaki küçük görsel ya da indirme düğmesinin yanında dama deseni bulunması da kanıt sayılmaz. Asıl indirilen dosya doğru olsa bile önizleme düzleştirilmiş bir JPEG veya ekran görüntüsü olabilir. Bunun tersi de mümkündür: Gerçekten şeffaf bir PNG, beyaz zeminde hiçbir dama deseni olmadan gösterilebilir.
“PNG-8” ve “PNG-24” ifadeleri de tek başına yeterli değildir. Programlar bu etiketleri farklı biçimlerde kullanır; ayrıca uygun PNG yapılandırmaları şeffaflığı birden fazla yöntemle saklayabilir. Terimler kafa karıştırıyorsa pratik farkları PNG-8 ve PNG-24 Arasındaki Fark yazısında karşılaştırabilirsiniz. Tanıtım etiketini değil, indirilen dosyanın piksellerini ve alfa bilgisini değerlendirin.
Dosyayı kullanmadan veya teslim etmeden önce kontrol listesi
- Özgün dosyayı indirin: yalnızca web sayfasındaki önizlemeyi incelemeyin.
- Gerçek biçimi doğrulayın: yeniden adlandırılmış uzantıya değil, programın dosyayı PNG olarak tanımasına güvenin.
- Altına canlı bir renk koyun: görselde bulunmayan bir ton seçin.
- Siyah ve beyazla tekrarlayın: tek zemin, opak pikselleri veya kenar kirlenmesini gizleyebilir.
- Programın ızgarasını açıp kapatın: arayüze ait kareler, şeffaflık göstergesi kapatılınca kaybolmalıdır.
- Alfa veya kanalları inceleyin: boş olması gereken bölgede tam opaklığın altında değerler arayın.
- Sınıra yakınlaşın: bütünüyle gömülü fonu, dar bir mat halesinden ayırın.
- Küçük bir örneği dışa aktarın: başka bir uyumlu programda yeniden açıp zemin testini tekrarlayın.
Dama deseni görsele gömülmüşse pikselleri düzenlemeden dosyayı yalnızca dönüştürmek veya yeniden kaydetmek onu ortadan kaldırmaz; kayıpsız PNG kodlaması istenmeyen pikselleri de korur. Arka planı seçme, maskeleme veya başka bir temizleme yöntemiyle kaldırmalı, ardından şeffaflığı etkinleştirerek dışa aktarmalısınız. Ayrıntılı yöntemleri PNG Görsellerinden Arka Plan Kaldırma yazısında bulabilirsiniz.
Son karar kuralı basittir: Gerçek şeffaf alan, arkasına ne koyarsanız onunla birlikte değişir. Her zemin değişikliğine rağmen kalan dama deseni şeffaflık değil, resmin kendisidir.
